Λέξεις και φράσεις που έμειναν στην ιστορία

Επιμέλεια:

Θοδωρής Λάμπρος

(skalistirinews@gmail.com)

«Ατζαμής» – «Είσαι ατζαμής»

Τούρκικη λέξη, που μας έμεινε κι αυτή, όπως τόσες άλλες, από τη μακρόχρονη δουλεία και που σημαίνει τον άπειρο, αμόρφωτο κλπ. (Η λέξη ξεκίνησε από το ότι οι Τούρκοι ονόμαζαν την Περσία «Ατζεμιστάν», χώρα δηλαδή των Ατζέμηδων, αυτών που ήταν αμόρφωτοι, άπειροι, για τους οποίους μιλούσαν περιφρονητικά. Έτσι μπήκε στο λεξιλόγιο των Τούρκων και πέρασε και σε μας στα τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς. «Ατζαμής», ονομάζεται ο αδέξιος. Η λέξη είναι Αραβική «ατζέμ», που στην αρχή τη μεταχειριζόντουσαν για κάθε έναν που δεν ήταν Άραβας. Κατόπι περιορίστηκε μόνο για τους Πέρσες με την έννοια του απολίτιστου, του αμαθή. Κατά τον αγώνα της ανεξαρτησίας, το όνομα ατζαμής δόθηκε σε κάποιον Αθηναίο αδέξιο και ανεπιτήδειο στους «τειχοπηδημούς». Το επώνυμο έμεινε και όταν αργότερα αυτός έδειξε μεγάλη σκοπευτική ικανότητα, σε βαθμό, που κατά την πολιορκία της Ακρόπολης των Αθηνών από τον Κιουταχή, μια σφαίρα που πετύχαινε το στόχο της ήταν του Ατζαμή: «βαράει ο Ατζαμής».