Λέξεις και Φράσεις που έμειναν στην ιστορία

Επιμέλεια:

Θεόδωρος Λάμπρος

(skalistirinews@gmail.com)

«Καρφί δεν του καίγεται»

Όσο οι Τούρκοι έζωναν στενότερα την Κωνσταντινούπολη, τόσο οι Βυζαντινοί πρόσεχαν και οχύρωναν την Πελοπόννησο, για να την έχουν σαν καταφύγιο.

Όταν ήρθε να καλογερέψει εδώ ο αυτοκράτορας Ιωάννης Κατακουζηνός, περιγράφει το Μυστρά «Σκυθίας ερημότερον». Οι επιδρομές των Σαρακηνών, οι πόλεμοι των Ελλήνων με τους Φράγκους της Αχαϊας και η αιώνια φαγομάρα των τοπικών αρχόντων, είχαν καταστρέψει ολότελα τον τόπο. Κανείς δεν μπορούσε να βγει από το σπίτι του ούτε μέρα, ούτε νύχτα, χωρίς να βαστά όπλα. Οι Παλαιολόγοι έβαλαν τάξη, ειρήνεψαν τα μέρη και με το Μυστρά, που έφτασε να’ χει σαράντα χιλιάδες κατοίκους, ζωντάνεψαν τον Ελληνισμό εκείνους τους χρόνους. Παρόλα αυτά ολόκληρη η Πελοπόννησος και ο Μυστράς μαζί, λίγο έλειψε να επαναστατήσουν, όταν τη θέση του γενικού τοποτηρητή πήρε ο Δημήτρης Παντεχνής, άνθρωπος που παρίστανε τον θαυματοποιό. Πραγματικά ο Παντεχνής φαίνεται πως γνώριζε την τέχνη του ταχυδακτυλουργού, γιατί πολλοί σύγχρονοι του αναφέρουν πως έκανε καταπληκτικά πράγματα. Και ένα απ’ όλα είναι, ότι εξαφάνιζε νομίσματα και χρυσαφικά μόλις τ’ άγγιζε και κατηγορούσε κατόπιν τους άλλους για κλέφτες. Επειδή έκανε πολλά τέτοια, ο λαός αποφάσισε να τον τιμωρήσει με την ποινή της παραμόρφωσης. Δηλαδή, με ένα πυρακτωμένο καρφί, έκαναν στο πρόσωπο του τιμωρούμενου διάφορα σημάδια. Το καρφί, όμως, που έφεραν για να παραμορφώσουν τον Παντεχνή, παρόλο που το έβαλαν σε δυνατή φωτιά και το άφησαν εκεί πολύ ώρα, παρέμεινε τελείως κρύο. Το παράξενο αυτό φαινόμενο τρόμαξε το πλήθος τόσο πολύ, ώστε τον παράτησε και έφυγε λέγοντας «το καρφί δεν του καίγεται», για να μείνει από τότε η παρομοιώδης φράση: «Καρφί δεν του καίγεται», που στην επέκταση της τη λέμε και για τα άτομα εκείνα που αδιαφορούν για τον πλησίον τους.